ಏಕಾದಶಿ ವ್ರತಗಳ ಹೆಸರುಗಳು (ಶುಕ್ಲ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷದ ಏಕಾದಶಿಗಳು)
| ತಿಂಗಳು | ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷ | ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷ |
|---|---|---|
| ಚೈತ್ರ | ಕಾಮದಾ | ವರೂಧಿನಿ |
| ವೈಶಾಖ | ಮೋಹಿನಿ | ಅಪರಾ |
| ಜ್ಯೇಷ್ಠ | ನಿರ್ಜಲಾ | ಯೋಗಿನಿ |
| ಆಷಾಢ | ಶಯನ | ಕಾಮಿಕಾ |
| ಶ್ರಾವಣ | ಪುತ್ರದಾ | ಅಜಾ |
| ಭಾದ್ರಪದ | ಪರಿವರ್ತಿನಿ | ಇಂದಿರಾ |
| ಆಶ್ವಯುಜ | ಪಾಶಾಂಕುಶಾ | ರಮಾ |
| ಕಾರ್ತಿಕ | ಪ್ರಬೋಧಿನಿ | ಉತ್ಪತ್ತಿ |
| ಮಾರ್ಗಶಿರ | ಮೋಕ್ಷದಾ | ಸಫಲಾ |
| ಪುಷ್ಯ | ಪುತ್ರದಾ | ಷಟ್ತಿಲಾ |
| ಮಾಘ | ಜಯಾ | ವಿಜಯಾ |
| ಫಾಲ್ಗುಣ | ಆಮಲಕಿ | ಪಾಪಮೋಚನಾ |
| ಅಧಿಕ | ಪದ್ಮಿನಿ | ಪರಮ |
೧. ಕಾಮದಾ ಏಕಾದಶಿ (ಚೈತ್ರ ಶುಕ್ಲ)
ಕಾಮದಾ ಎಂದರೆ “ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವವಳು”. ಈ ಏಕಾದಶಿಯ ವ್ರತದಿಂದ ಪಾಪಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಕಾಮನೆಗಳು ಈಡೇರುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಶುಭಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
೨. ವರೂಧಿನಿ ಏಕಾದಶಿ (ಚೈತ್ರ ಕೃಷ್ಣ)
ವರೂಧಿನಿ ಎಂದರೆ “ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವವಳು”. ಈ ವ್ರತವು ದುಃಖ, ದಾರಿದ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ. ಪುಣ್ಯ, ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮೋನ್ನತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಏಕಾದಶಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
೩. ಮೋಹಿನಿ ಏಕಾದಶಿ (ವೈಶಾಖ ಶುಕ್ಲ)
ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೋಹಿನಿ ಅವತಾರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ದಿನ. ಮೋಹ, ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ದುರ್ಗುಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸಿನ ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ.
೪. ಅಪರಾ ಏಕಾದಶಿ (ವೈಶಾಖ ಕೃಷ್ಣ)
ಅಪಾರ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವ ಕಾರಣ “ಅಪರಾ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ವ್ರತದಿಂದ ಹಳೆಯ ಪಾಪಗಳ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
೫. ನಿರ್ಜಲಾ ಏಕಾದಶಿ (ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಶುಕ್ಲ)
ನೀರು ಸಹ ಸೇವಿಸದೆ ಆಚರಿಸುವ ಕಠಿಣ ವ್ರತ. ಎಲ್ಲಾ ಏಕಾದಶಿಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಆತ್ಮಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
೬. ಯೋಗಿನಿ ಏಕಾದಶಿ (ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಕೃಷ್ಣ)
ಯೋಗ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾದ ಏಕಾದಶಿ. ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ದೋಷಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಶಾಂತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತನನ್ನು ಸತ್ಪಥದತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.
೭. ಶಯನ ಏಕಾದಶಿ (ಆಷಾಢ ಶುಕ್ಲ)
ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದ ಆರಂಭದ ದಿನ. ಈ ದಿನದಿಂದ ಶ್ರೀಮಹಾವಿಷ್ಣು ಯೋಗನಿದ್ರೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿಕೆ. ಭಕ್ತರು ಆತ್ಮಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
೮. ಕಾಮಿಕಾ ಏಕಾದಶಿ (ಆಷಾಢ ಕೃಷ್ಣ)
ಭಗವಂತನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಮನೆಗಳು ಸಾರ್ಥಕವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ತುಳಸಿ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಆರಾಧನೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ.
೯. ಪುತ್ರದಾ ಏಕಾದಶಿ (ಶ್ರಾವಣ ಶುಕ್ಲ)
ಸಂತಾನಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಆಚರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಏಕಾದಶಿ. ಕುಟುಂಬದ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ವಂಶವೃದ್ಧಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
೧೦. ಅಜಾ ಏಕಾದಶಿ (ಶ್ರಾವಣ ಕೃಷ್ಣ)
ಈ ವ್ರತವು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸತ್ಯ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ.
೧೧. ಪರಿವರ್ತಿನಿ ಏಕಾದಶಿ (ಭಾದ್ರಪದ ಶುಕ್ಲ)
ಈ ದಿನ ವಿಷ್ಣು ಯೋಗನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮಗ್ಗುಲು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಏಕಾದಶಿ.
೧೨. ಇಂದಿರಾ ಏಕಾದಶಿ (ಭಾದ್ರಪದ ಕೃಷ್ಣ)
ಪಿತೃಗಳ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ವ್ರತ. ಪಿತೃದೋಷ ನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಜರ ಆಶೀರ್ವಾದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ.
೧೩. ಪಾಶಾಂಕುಶಾ ಏಕಾದಶಿ (ಆಶ್ವಯುಜ ಶುಕ್ಲ)
ಪಾಪಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡುವ ಏಕಾದಶಿ. ಭಗವಂತನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಮೋಕ್ಷಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ದಾರಿ ತೆರೆಸುತ್ತದೆ.
೧೪. ರಮಾ ಏಕಾದಶಿ (ಆಶ್ವಯುಜ ಕೃಷ್ಣ)
ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ದಿನ. ಐಶ್ವರ್ಯ, ಸೌಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ನೆಮ್ಮದಿಗಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
೧೫. ಪ್ರಬೋಧಿನಿ ಏಕಾದಶಿ (ಕಾರ್ತಿಕ ಶುಕ್ಲ)
ಈ ದಿನ ವಿಷ್ಣು ಯೋಗನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿಕೆ. ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಗಿ ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
೧೬. ಉತ್ಪತ್ತಿ ಏಕಾದಶಿ (ಕಾರ್ತಿಕ ಕೃಷ್ಣ)
ಏಕಾದಶಿ ದೇವಿಯ ಅವತರಣೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ದಿನ. ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಧರ್ಮದ ವಿಜಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
೧೭. ಮೋಕ್ಷದಾ ಏಕಾದಶಿ (ಮಾರ್ಗಶಿರ ಶುಕ್ಲ)
ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವ ಮಹತ್ವದ ಏಕಾದಶಿ. ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಉಪದೇಶಕ್ಕೂ ಈ ದಿನ ವಿಶೇಷ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ.
೧೮. ಸಫಲಾ ಏಕಾದಶಿ (ಮಾರ್ಗಶಿರ ಕೃಷ್ಣ)
ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸಫಲತೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ವ್ರತ. ಪರಿಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಫಲ ಸಿಗುವಂತೆ ಆಶೀರ್ವಾದ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
೧೯. ಪುತ್ರದಾ ಏಕಾದಶಿ (ಪುಷ್ಯ ಶುಕ್ಲ)
ಇದು ವರ್ಷದ ಎರಡನೇ ಪುತ್ರದಾ ಏಕಾದಶಿ. ಸಂತಾನಸೌಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
೨೦. ಷಟ್ತಿಲಾ ಏಕಾದಶಿ (ಪುಷ್ಯ ಕೃಷ್ಣ)
ಎಳ್ಳಿನ (ತಿಲ) ದಾನ ಮತ್ತು ಸೇವನೆಗೆ ಮಹತ್ವವಿರುವ ಏಕಾದಶಿ. ದಾನಧರ್ಮ, ಪಾಪಕ್ಷಯ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
೨೧. ಜಯಾ ಏಕಾದಶಿ (ಮಾಘ ಶುಕ್ಲ)
ದುಷ್ಟಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಜಯ ಸಾಧಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾದ ವ್ರತ. ಭೂತ, ಪ್ರೇತಾದಿ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
೨೨. ವಿಜಯಾ ಏಕಾದಶಿ (ಮಾಘ ಕೃಷ್ಣ)
ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀರಾಮನು ಲಂಕಾ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಮುನ್ನ ಈ ವ್ರತ ಆಚರಿಸಿದನೆಂದು ಕಥೆಗಳಿವೆ.
೨೩. ಆಮಲಕಿ ಏಕಾದಶಿ (ಫಾಲ್ಗುಣ ಶುಕ್ಲ)
ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ (ಆಮಲಕಿ) ವೃಕ್ಷದ ಪೂಜೆಗೆ ಮಹತ್ವವಿರುವ ದಿನ. ಆರೋಗ್ಯ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
೨೪. ಪಾಪಮೋಚನಾ ಏಕಾದಶಿ (ಫಾಲ್ಗುಣ ಕೃಷ್ಣ)
ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ನೀಡುವ ಏಕಾದಶಿ. ಮನಸ್ಸಿನ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಮತ್ತು ಆತ್ಮೋನ್ನತಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
೨೫. ಪದ್ಮಿನಿ ಏಕಾದಶಿ (ಅಧಿಕ ಮಾಸ ಶುಕ್ಲ)
ಅಧಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಬರುವ ವಿಶೇಷ ಏಕಾದಶಿ. ಅಪರೂಪದ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ಕೃಪೆಗೆ ಪಾತ್ರರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
೨೬. ಪರಮಾ ಏಕಾದಶಿ (ಅಧಿಕ ಮಾಸ ಕೃಷ್ಣ)
“ಪರಮ” ಎಂದರೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಈ ಏಕಾದಶಿಯ ವ್ರತವು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮೋಕ್ಷ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಕೃಪೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.